Governance

Publiek Risico: Essays

Dit e-boek bevat een collectie van 60 essays, geschreven door gerenommeerde publieke leiders, experts en wetenschappers, samengebracht door Jack Kruf (Governance Connect, president PRIMO Europe), in samenwerking met Eric Frank (voormalig directeur PRIMO Nederland) en Frank Janse (hoofd communicatie BNG Bank).

Een boek om uw kennis te verrijken en uw inzichten te verdiepen. Het telt 606 pagina’s lezenswaardig materiaal met betrekking tot de publieke besturing van waarden en risico’s.

Het boek bevat een caleidoscopisch overzicht en bestrijkt de periode 2000-2019. Beoogd wordt om de ontwikkeling van het vakgebied ‘publiek risicomanagement’ – als relatief nieuw vakgebied binnen het bredere perspectief van publieke (be)sturing -nader te duiden en de zoektocht naar acceptatie ervan door bestuur en management – als logische bijdrage aan resultaat en succes – in beeld te brengen.

Met de nadrukkelijk instemming van de uitgevers en auteur(s) is het mogelijk geweest de essays op deze wijze bij elkaar te brengen. Dank aan alle auteurs en organisaties voor het beschikbaarstellen van deze essays. Deze collectie wordt uitgebracht voor bestuurders, managers, adviseurs, wetenschappers, docenten en studenten.

Download

Reflectie op publieke sturing

Door Paul Wagtmans* & Jack Kruf 

Met de algehele bezuinigingen én omvangrijke transformaties in het sociale domein (Wet Werken naar Vermogen, Jeugdzorg en AWBZ/WMO) voor de boeg lijken nieuwe sturingsparadigma’s het lokale publieke domein binnen te treden. Eén van de grote opgaven daarbij is om de sociale cohesie – de samenhang tussen burger, samenleving en milieu – te versterken. De combinatie van deze grote transformaties onder het gesternte van een toenemende sociale stress vraagt om gepaste reflectie op publieke sturing.

De koers lijkt te zijn die van een terugtredende overheid. Maar we weten, het vertrouwen van de burger in de overheid is tanend, de politiek zoekt de antwoorden in de eigen machtsontwikkeling, collectief gevoelde waarden worden te weinig geadresseerd. En we weten dat deelbelangen zijn gefragmenteerd binnen de spiraal van toenemende individualisering. Het maatschappelijk weefsel komt op plaatsen zelfs in gevaar…

Wat nu? Terug naar de basis! Publieke leiders moeten weer ‘aan de zijde’ van de samenleving en weg geraken van de deelbelangen, hoe moeilijk dit soms ook is. Het geheel telt, meer dan ooit. Daarnaast moeten zij centrale regie ontwikkelen om burgers en bedrijven te stimuleren hun verantwoordelijkheid te nemen.

De urgentie van een centrale en geleide benadering lijkt evident

Niet terugtrekken dus, maar hoeden. Burgers in hun kracht zetten en het particulier initiatief stimuleren is de nieuwe opdracht. Om te komen tot een geleide én geleidelijke transformatie naar lagere collectieve lasten, eigen verantwoordelijkheid én meer vertrouwen. Deze vorm van sturen houdt een hernieuwde dialoog in tussen politiek, samenleving en burger. Eén van over de eigen grenzen heen durven denken. De overheid als regisseur en verbinder lijkt noodzaak geworden om de ‘samenleving’ nieuw leven in te blazen. Een centrale en geleide benadering is absoluut urgent!

*Paul Wagtmans†, voormalig Gedeputeerde van de Provincie Noord-Brabant. Het artikel is geschreven in december 2012 en gepubliceerd op 9 januari 2013. Het is nog steeds actueel.

***

With the general cutbacks and austerity measures and the extensive transformations in the social domain it seems that new governance paradigms enter the local public domain. One of the most extensive challenges is to strengthen the social cohesion, i.e. the consistency between citizen, society and our natural environment.

This combination of vast transformations under the circumstance of increasing social stress simply demands an accurate reflection on public governance.

The main political course seems to be that of a withdrawing government. But as we may know is that trust of the citizen in government is waning. Politics is searching the answers in its own development of power, where collectively felt values are not addressed properly. And we know that the stakes are more and more fragmented within the spiral of increasing individualism. The social fabric is more and more in danger. What to do now?

The urgency of a central and guided approach seems to be evident.

Back to basics! Public leaders should take place ‘at the side’ of society and should migrate away from certain stakes, despite the difficulty of this. What really counts is the whole of society, more than ever. Therefor a holistic approach has to be developed to stimulate citizens and companies to take their own responsibility. To make this possible though government should not withdraw, but guide. To empower citizens and stimulate private initiatives is the new governmental task to fulfill. To make a guided and gradual transformation possible towards reduced collective costs, own responsibility and more trust.

This form of governance demands a renewed dialogue between politics, society and citizen. One of daring to cross the boundaries of the self conviction. Government as steward and connector therefore seems necessary to give new life to our society. A centrally and guided approach is absolute urgent!

*Paul Wagtmans†, is former Council Deputy of the province of North-Brabant, The Netherlands. The article has been written in December 2012 and published on the 9th of January 2013. It it still actual.

Het nieuwe zoemwoord in het openbaar bestuur is ‘Resilience’

Jack Kruf

Het nieuwe zoemwoord ‘resilience’ doet zijn intrede in het openbaar bestuur. Stapje voor stapje, maar wel gestaag. Met name als het gaat om de besturing en het management van steden.

De gemeenten Den Haag en Rotterdam hebben nu elk een Chief Resilience Officer en lopen in Nederland voorop. Anne-Marie Hitiepeuw-Gribnau, respectievelijk Arnoud Molenaar zijn op dit moment de frontrunners, de evangelisten, de innovators. Zij rapporteren logischerwijs aan hun burgemeesters Pauline Krikke en Ahmed Aboutaleb, omdat veel bestuurlijke lijnen immers samenkomen in het college. Burgemeesters voeren naast een eigen integrale portefeuille op het gebied van veiligheid en openbare orde ook het voorzitterschap van college en raad.

De start is gemaakt, maar om het gedachtengoed met betrekking tot ‘resilience’ in Nederland te laten landen is er nog heel veel werk aan de winkel. Veel gaat over integraal en afgestemd werken en vooral naar trends en ontwikkelingen kijken en hierop inspelen (van buiten naar binnen denken en handelen). De start in Nederland ligt in Den Haag en Rotterdam.

Als wetenschappelijk opgeleid Wagenings bosecoloog is het begrip resilience gesneden koek. Het ís het DNA van het systeem, van een bos, koraalrif of in dit geval stad. En als voormalig gemeentesecretaris weet ik hoe belangrijk de verbindingen – en de daarmee verbonden veerkracht en wendbaarheid – in de samenleving zijn voor het welzijn van de stad, haar burgers en bedrijven. En natuurlijk ook dat de stad op zich voelt als een levend organisme. Maar wat is resilience exact en als concept in de wereld van steden, samenleving, bedrijven, instituties en mensen?

Toverwoord

De Europese vlag

Het belang van resilience lijkt evenwel snel toe te nemen. Wat het ook precies is en hoe het uitwerkt op het besturen en managen van de stad zelve. Het adresseren ervan is meer en meer ‘vereist’ bij de vele Europese onderzoeks- en innovatiesubsidies. Het gebruik en de toepassing ervan heeft zowaar een centrale plek gekregen in de funding van projecten. Het lijkt haast een toverwoord geworden voor het nadenken over en het oplossen van vraagstukken. In Brussel is het echt een zoemwoord. Op lokaal niveau bij gemeenten in Europa zoemt er nagenoeg nog weinig. Hm. Is het misschien gewoon oude wijn in nieuwe zakken?

Nieuw netwerken

Er zijn inmiddels allerlei netwerken in aanbouw met resilience als centraal thema. Het meest beroemde voorbeeld daarvan is het 100resilientcities.org netwerk, opgericht om het gedachtegoed wereldwijd te verspreiden en toe te passen. Den Haag en Rotterdam zijn hiervan onderdeel.

Het is misschien dus toch niet zo trendy als op het eerste gezicht lijkt. Het is serieuze business. Er is sprake van een diepere achtergrond en zelfs van een nieuwe beweging in denken. Sommigen zeggen dat het begrip een drager is voor een nieuwe manier van kijken, plannen en handelen om de de samenleving te besturen. Integraal, holistisch, afgestemd. De overtuiging onder bestuurders en managers groeit dat meer systemisch én systematisch denken nodig is om tot effectief handelen te komen bij het vinden en toepassen van oplossingen. Resilience als haast een nieuwe wetenschappelijk loot aan de stam lijkt dit te adresseren.

Definitie

Het woord stedelijke resilience heeft inmiddels de intrede gedaan. Het genoemde netwerk definieert dit als volgt:

“Het vermogen van individuen, gemeenschappen, instituten, bedrijven en systemen binnen een stad om te overleven, zich aan te passen en te groeien ongeacht de soort chronische stress en acute schokken die zij ondervinden”.

Dat klinkt ferm. Een kwestie van je mannetje staan, je niet omver laten blazen, stevig in je schoenen staan, ruggegraat tonen, de kaas niet van je brood laten eten? Of is het gewoon goed recupereren zoals onze wielrenners dat duiden? Voer voor nader onderzoek.

Foto: Corrosion Art. © Q-Dock.