“Ik geloof het niet”

“Ik geloof het niet”, zei heer Ollie zorgelijk. “Het is jullie eigen schuld bedoel ik. Ik geloof dat jullie er alleen uit kunnen komen als je het bos met rust wilt laten. Dat geloof ik.” – Marten Toonder (1971) De Kwinkslagen.

Dit in het hoofd en dan vandaag 2021 Must Be a Turning Point for Forests. 2020 Data Shows Us Why door het vandaag gepubliceerde World Resources Institute. Meer dan 12 miljoen hectare in de tropen ging verloren in 2020, volgens University of Maryland. Vooral alarmerend, het bevat 4.2 miljoen hectare van ongerept oorspronkelijk tropisch regenwoud, een gebied zo groot als Zwitserland of Nederland. Het verlies betekent een verdere verdieping van de crisis voor met name klimaatstabiliteit en bescherming van de biodiversiteit.

Het kraakt en het piept

In de historie van Nederland is dit toch een bijzonder moment. Wij, rijk land, staan er financieel helemaal niet zo goed voor. Gemeenten raken in de problemen. De redenen zijn ook indrukwekkend. Kern: overheden schuiven elkaar taken toe en brengen elkaar daarmee financieel in de problemen. Die ene overheid is een fictie, zo blijkt.

De multi-level governance, ooit geïntroduceerd als het ei van Columbus, is niet werkend. Vanuit mijn internationale contacten weet ik, dat het naar ‘beneden’ duwen van bezuinigingen van regeringen naar gemeenten een patroon is dat in heel Europa voorkomt en de laatste 20 jaar gebruik is geworden.

Het rapport van BMC voor VNG spreekt boekdelen. De genoemde fysieke risico’s voor de nabije toekomst echoën die van het Global Risks Report 2021 en maken dat zij dichtbij komen:

  • Nationale belangen onvoldoende geborgd in lokaal ruimtelijk beleid.
  • Schadelijke gevolgen voor mens, dier en plant als gevolg van (slechte) luchtkwaliteit, calamiteiten, verkeers(on)veiligheid.
  • Toenemende bezuinigingen door verminderd gevoel van eigenaarschap door afstand.
  • Bijdrage Klimaatakkoord (CO2-doelstellingen e.d.) niet gerealiseerd.
  • Vertraagde planvorming, onvoldoende afgestemd.
  • Oplopende kosten voor inzet van kennis (te weinig gedeeld).
  • Afnemend draagvlak voor besluiten.
  • Afnemende ruimtelijke kwaliteit en leefbaarheid stedelijk en landelijk gebied.
  • Woningbouwdoelstelling niet gerealiseerd en lange wachtlijsten huurwoningen.
  • Dienstverlenende rol (vergunningverlening) onder druk (snelheid en kwaliteit).
  • Afnemend draagvlak voor besluiten.

Deze beelden herhalen zich al jaren en het wiel draait dieper en dieper in het zand. De politiek lijkt maar te willen blijven stapelen en raakt meer en meer losgezongen van een werkelijkheid die realiseerbaar en haalbaar is, qua capaciteit, kennis, mensen en financiën.

Omdat wij in een democratisch bestel leven is het dus de hoogste tijd om bestuurders te kiezen die oog hebben voor realiteitszin en vooral beschikken over organiserend vermogen. De som van onze overheden komt meer en meer in de problemen, en wij weten, dat leidt tot ontwrichting. Lees het rapport.

Too precious to lose

Vandaag, 21 maart is het de Internationale Dag van de Bossen. Thema: herstel van het bos. Op weg dus naar duurzaam beheer en onderhoud. Wij weten, dat bossen niet alleen belangrijk zijn in onze strijd tegen klimaatverandering, maar ook bijdragen aan zowel welvaart als welzijn van zowel de huidige als toekomstige generaties. Bossen dragen bij aan de verlichting van armoede en zij bieden ons tal van bronnen, producten en diensten die het bereiken van Sustainable Development Goals (SDGs) mede mogelijk maken.

Toch ondanks alle voordelen van bossen, zowel ecologisch, economisch, sociaal en qua gezondheid, gaat de wereldwijde ontbossing door in een rap en alarmerend tempo. Vandaag denken wij aan de bossen. Deze dag vieren wij het belang van alle typen van bossen. Landen worden vandaag aangemoedigd om lokaal, regionaal, nationaal en internationaal activiteiten te organiseren voor bossen en bomen gericht op behoud en waar nodig op herstel.

Global Risks Report 2021

Cover Global Risks Report 2021

De 16e editie van Global Risks Report is gisteravond door het World Economic Forum’s gepubliceerd. Het rapport biedt analyses in de staat van de huidige publieke waarden en de voorliggende risico’s (de schades in de nabije of verdere toekomst). Het is een ontluisterend beeld van het verval waarin wij ons bevinden. Ik zou zeggen: “Houston, we have a problem”.

Het is ook een beeld dat aanzet tot en motiveert om onze rol als rentmeester op te pakken, en wel per direct. Daarbij doen wij er in mijn ogen wijs aan om de manier waarop wij onze publieke sturing hebben georganiseerd opnieuw op de tekentafel te leggen. Het is rijp voor herontwerp. Lees het rapport.

 

Deforestation fronts: drivers and responses in a changing world

Time to take action and reform the way we govern. Our present way of steering of Mother Nature and ourselves is ready for redesign and innovation. The WWF report Deforestation Fronts: drivers and responses in a changing world (13 january 2021) says it all.

The report is about the causes, pace and magnitude of deforestation and forest degradation. It provides a comprehensive analysis of deforestation connecting drivers and responses. Read report.

State of the World’s Plants and Fungi

Kruf, J.P. (2019). Klaproos. Halsteren.

Het 2020 rapport State of the World’s Plants and Fungi door Royal Botanic Gardens Kew is adembenemend om te lezen. Zelfs een ecoloog als ik ervaar bij het lezen de huidige rijkdom van moeder Aarde en voel hoe de natuur zich in al haar diversiteit en rijkdom heeft ontwikkeld. Het rapport neemt je mee.

Dit gerenommeerd instituut komt in coördinatie met 97 andere instellingen in 42 landen tot de ontluisterende conclusie hoe snel en ingrijpend de neergang van de biodiversiteit gaat. Data zijn samengebracht. Er ontstaat informatie.

Tegelijkertijd zijn er in het rapport veel handvatten om te verbeteren en te stutten. Er zijn ook talrijke aanwijzingen wat wij nog kunnen leren van deze twee Koninkrijken, die van de planten en die van de schimmels. Wat dat zijn het, taxonomisch formeel, letterlijk, en zeker ook figuurlijk, symbolisch. Wij wonen niet in die Koninkrijken, de mens is gast, dus even dimmen zou wijs en respectvol zijn.

Een lezenswaardig rapport, niet alleen voor liefhebbers en professionals op het vakgebied, maar eigenlijk voor eenieder die van het leven houdt. Er is immers die berekening van het risico op uitsterven. 40% van de plantensoorten wordt met uitsterven bedreigd. Ondenkbaar eigenlijk, hoe de mens huishoudt en als een olifant door de porseleinkast dendert.  Een must read voor elke publieke leider. Het is daarmee ook voer voor presidenten. Jawel.