Een les van Cézanne

Cézanne, P. (1898-1999) Intérieur de Forêt [Oil on canvas]. San Francisco: Fine Arts Museums of San Francisco.


Een blik op het interieur van een organisatie kan inzicht geven hoe zij er echt bijstaat. Zij dient in overheidsland de democratische principes van transparantie, rechtmatigheid, verantwoording en aansprakelijkheid richting de burger. Zij kan ex ante zijn, maar ook ex post als gelijk welk bestuur verantwoording aflegt aan haar burgers of klanten in bijvoorbeeld een jaarverslag. Het is een vak omdat je moet weten welke indicator iets zegt over wat. Het oog moet precies zijn, de kennis voor uitleg en interpretatie aanwezig.

Een voorbeeld van een voortreffelijke blik op een interieur, in dit geval van een bos in het Parc du Château Noir in de provincie Aix-en-Provence door Paul Cézanne – onderweg tussen impressionisme en kubisme. Het kan dienen als illustratie hoe essentieel en verfijnd die blik kan zijn.

Dit schilderij is één van de meesterwerken hier gemaakt. De serie wordt wereldwijd geroemd om haar precisie in sfeer, atmosfeer en kleurstelling. Het zijn als ware transecten, doorsneden, die ons vertellen in welke fase het bos zich bevindt, hoe oud het bos is, hoe haar structuur, welke boomsoorten er groeien en hoe de groeiomstandigheden zijn.

Kan het een inspiratie zijn om voortaan (naast een woordenpalet) een kleurenpalet toe te voegen aan elk jaarverslag? Met één blik het interieur vangen. Indien zo, laat dan Cézanne dé inspirators zijn, de meester van de diagnose.

Van Ruisdael dag

Jacob van Ruisdael (1670). Wheat Fields [Oil on canvas, 100 x 130.2 cm]. New York: Metropolitan Museum of Art.

Een luchtje scheppen is goed, zeker na een week CNN #ElectionDay. Ik moest denken aan mijn laatste bezoek aan New York, toen ik oog in oog stond met deze Van Ruisdael (met daarna een rondje Central Park). Het is vandaag de combinatie van het gevoel van deel zijn van een veel groter geheel, uitwaaien, op adem komen, een frisse neus halen en reflectie. Het is vandaag, zondag ook, een echte Van Ruisdael-dag.

 

Trees & Undergrowth

Gogh, V. van (1887). Trees and Undergrowth [oil on canvas]. Amsterdam: Van Gogh Museum.

This painting by Vincent van Gogh is one of several paintings of trees and undergrowth, a genre called “sous-bois” brought into prominence by artists of the Barbizon School and Impressionists.

This work use shades of color and light in the forest interior painting. Vincent walked into the forest for a close view. The painting evokes the trees and grassy undergrowth, the sky is barely visible, just a glimpse of sky sometimes penetrating the branches.

Laan van Meerdervoort

Langbroek, C (1921). Laan van Meerdervoort. Den Haag.

Dit impressionistisch schilderij hing bij mijn grootvader in Den Haag in de voorkamer boven zijn stoel. Een familiestuk. Ik ben er mee opgegroeid. Het zit in mij. De Laan van Meerdervoort, getooid in de bijzondere herfstkleuren van de statige beukenlaan van toen.

 

‘Rye’, last remains of a forest

Shishkin, Ivan (1878) Rye [Oil on canvas]. Moscow: The Tretyakov Gallery.

From the perspective of the forest A Rye Field by Ivan Shishkin evokes an ambiguous feeling. This is a great work of art, that in the first place. It contains artistically beauty, power and mystery in one. The powerful pines and the endless fields of golden corn give the viewer a colour palette, detail and dimension with a great realistic and an almost 3-dimensional experience. As if one is on the place of action, 142 years back in time, somewhere in a vast Russian landscape, in another time and in another life.

The second mind comes in though, that from forest perspective. As if I was the forest, speaking out. Was this painting an early warning that humans were heading to took the land, for rhymes and reason, and destroy the sheer beauty of the forest ecosystem and all life and lives within it. This painting really evokes two moods: that of romantic view and sheer beauty of composition, colour and craftsmanship and that of great loss at the same time. Strange how history can change perception. At least mine. ‘Rye’ is more actual than ever.

Composition VIII: De expressiekracht van Wasilly Kandinsky

Wasilly Kandinsky

Het publieke domein kan worden beschouwd als het stedelijk canvas dat plaats biedt aan een samenspel van burgers, bedrijven, maatschappelijke organisaties, overheden en de omringende omgeving. Of ook als de dynamiek van rijk geschakeerde beelden en geluiden. 

De dynamiek van het publieke domein zou in ‘Composition VIII’ door Wassily Kandinsky in 1923 tot leven kunnen zijn gebracht. Hij was er in zijn wezen op gericht een abstracte taal te ontwikkelen die sterke emoties kon oproepen net zoals de muziek dat kon doen: “Form itself, even if completely abstract … has its own inner sound,” schreef hij.

Kandinsky was op zoek naar een universele harmonieleer in de visuele kunsten, dat aan de basis van elk werk zou moeten liggen. Een haast mystiek geloof dat werd versterkt door overtuigende innerlijke kracht van de schilder: “Color is the keyboard, the eyes are the hammers, the soul is the piano with many strings. The artist is the hand that plays, touching one key or another purposely, to cause vibrations in the soul (Vasily Kandinsky, The Effect of Color, 1911). 

Composition VIII (1923) Wassily Kandinsky